Τα «φαντάσματα» της Πρέσπας - UNPOLITICAL

Ακούστε μουσική από τον XFMgr

Κυριακή, 17 Ιουνίου 2018

Τα «φαντάσματα» της Πρέσπας


Χθες το βράδυ, ο Αλεξης Τσίπρας και ο Ζόραν Ζαεφ, κοιμήθηκαν με τα φαντάσματα της ιστορίας.

Στον ύπνο τους, ήρθαν ο Παύλος Μελάς, Γερμανός Καραβαγγέλης, Καπεταν Κώττας, Μάρκος Βαφειάδης, Νίκος Ζαχαριάδης,Βαγκελ Γκοτσεφ, Τέμπο, Νταμε Γκρουε, Γκότσε Ντελτσεφ, μορφές όλοι, ο κάθε ένας για την πλευρά του, του ένοπλου αγώνα για την μοιρασιά της Μακεδονίας και έδωσαν “ραντεβού” στις Πρέσπες, για να σφίξουν, τούτη τη φορά, τα “χέρια”. 

Δεν επελέγη τυχαία, ο περίφημος υγροβιότοπος για την υπογραφή, στο χωριό Ψαράδες, μιας από τις σημαντικότερες συμφωνίες στην νεότερη πολιτική ιστορία της Ελλάδας.

Κουβαλάει βαρύ ιστορικό φορτίο, αυτή η ακριτική γωνιά όπου σήμερα, εκτός απροόπτου, θα είναι στραμμένα τα βλέμματα όλων των Ελλήνων, των γειτόνων της FYROM, αλλά και της διεθνούς κοινότητας, παράγοντες της οποίας αναμένεται να είναι εκεί για να βάλου και εκείνη με την παρουσία τους την δική του “βούλα” στη συμφωνία.

Στο ορεινό της ανάγλυφο, αλλά και στα νερά των πανέμορφων λιμνών της, παρακάτω στην Φλώρινα και την Καστοριά, στο Βίτσι, γράφτηκε, στον εμφύλιο πόλεμο 1947-1949, η τελευταία αιματηρή σελίδα για το Μακεδονικό.

Αναμφίβολα τα φώτα της δημοσιότητας θα λούσουν τους πρωταγωνιστές αυτής της συμφωνίας την στιγμή που θα μπαίνουν οι υπογραφές, παρουσία ξένων ισχυρών αξιωματούχων, σαμπάνιες θα ανοίξουν, τα χαμόγελα θα περισσέψουν, και οι Πρέσπες θα κάνουν μέσω της τηλεοπτικής εικόνας τον γύρω του πλανήτη. 

Πίσω όμως από τις λαμπερές φιέστες, τα απομεινάρια μιας τραγωδίας που βίωσε ο τόπος στην ακριτική περιοχή, οι αδιάψευστοι μάρτυρες ενός βίαιου ξεκαθαρίσματος “εθνικών λογαριασμών” για τη Μακεδονία, το οποίο συνεχίζεται ακόμα και σήμερα, με ειρηνικούς, ευτυχώς, τρόπους, θα προβάλλουν ως γκρίζες σκιές ερχόμενες από ένα όχι και τόσο μακρινό, αλλά δύσκολο παρελθόν, που άλλοι θέλουν να ξεχάσουν και μερικοί να κρύψουν.. 

Είναι τα ερημωμένα και ερειπωμένα σλαβόφωνα χωριά με τα πλινθόκτιστα σπίτια(βγαλμένα, λες, από την προϊστορία) και τα αλλαγμένα ονόματα στην λεκάνη της Πρέσπας και έξω από αυτήν, λίγο παρακάτω στα Κορέστεια της Καστοριάς, που αναγκάστηκαν να τα εγκαταλείψουν οι κάτοικοί τους και να περάσουν στην Γιουγκοσλαβία, άλλοι για να σωθούν και αρκετοί για να ζήσουν το όνειρο της “δικής τους Μακεδονίας”. Σε κάποια απο αυτά υπάρχουν στους τοίχους χαλασμάτων από την εποχή εκείνη συνθήματα όπως “Ζήτω ο Μάρκος”, “αυτόνομη Μακεδονία” και τοίχοι σπιτιών γαζωμένοι από- τις σφαίρες.

Είναι οι περιουσίες που άφησαν πίσω τους εκείνοι που εκδιώχθηκαν ή έφυγαν με την προσδοκία να γυρίσουν κάποτε και οι οποίες δεσμεύτηκαν από το κράτος και δόθηκαν σε οικογένειες άλλων Ελλήνων από την Ήπειρο και την Πελοπόννησο που μετακόμισαν στην περιοχή και άλλες που καταπατήθηκαν από συγγενείς τους οι οποίοι τώρα διεκδικούν, και η σημερινή κυβέρνηση ετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση, τίτλους ιδιοκτησίας.

Είναι το αρχηγείο του Νίκου Ζαχαριάδη και του Μάρκου στο χωριό Πύλη, όπου πιθανότατα θα υπογραφεί η συμφωνία, οι οποίοι ενέταξαν ένοπλα τμήματα σλαβόφωνων στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας έναντι υποσχέσεων για αυτόνομη Μακεδονία και παρακάτω στο Βροντερό το νοσοκομείο του ΔΣΕ την περίοδο που οι πολεμικές συγκρούσεις είχαν μεταφερθεί από τον Γράμμο στο Βίτσι. 

Είναι οι ελάχιστες ανθρώπινες φιγούρες σε κάποια χωριά, που επέστρεψαν από τον προσφυγιά, καθώς δεν τους είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια, όπως σε πολλούς με σλαβική συνείδηση, ή την μετανάστευση στην Αμερική, και οι οποίοι σπάνια μιλούν για τη δύσκολη εκείνη περίοδο.

Μέχρι και την μεταπολίτευση, χώριζαν την Πρέσπα από την υπόλοιπη Ελλάδα μπάρες που για να τις περάσει κανείς έπρεπε να είναι εφοδιασμένος με άδεια και βεβαίως να ελέγχονται τα στοιχεία του.

“Θυμάμαι ότι για να πάμε να δούμε στο Πισοδέρι την ποδοσφαιρική ομάδα της ΑΕΚ που την έφερε εκεί για προετοιμασία τα καλοκαίρια ο γιουγκοσλάβος προπονητής της Μπρανκο Στανκοβιτς, έπρεπε να έχουμε, παιδιά τότε, άδεια υπογραμμένη από την ασφάλεια”, θυμάται ο πολιτικός μηχανικός από τη Φλώρινα Τάσος Βασιλείου.

Ήταν ακόμα πιο σκληρός ο εμφύλιος στην περιοχή των Πρεσπών γιατί ενεπλάκησαν εκτός από τα πολιτικά και τα ταξικά μίση και εκείνα που κληρονομήθηκαν από το παρελθόν μέσα από τις αιματηρές συγκρούσεις περασμένων αιώνων για την Μακεδονία. 

Άδειασαν οι Πρέσπες, μια περιοχή που έσφυζε από ζωή, με την λήξη του εμφυλίου πολέμου το 1949 και έκτοτε δεν συνήλθαν ποτέ. 

Από τους δώδεκα χιλιάδες κάτοικους στα είκοσι χωριά της σήμερα είναι ζήτημα εάν ξεπερνούν τους χίλιους πεντακόσιους. Και η διαμάχη για το Μακεδονικό ήταν η αιτία για το άδειασμα της περιοχής από το σλαβικό στοιχείο. Ζώστηκαν πολλοί σλαβικής συνείδησης κάτοικοι της περιοχής τα όπλα και πολέμησαν μέσα από τις γραμμές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, για “αυτόνομη Μακεδονία”, προοπτική που τους υποσχόταν μέχρι κάποια στιγμή το ΚΚΕ που ‘έβλεπε σε αυτό τον κόσμο μια καλή δεξαμενή η στρατολόγησης μαχητών. 

Ιδρύθηκε τότε και σλαβική οργάνωση “Εθνικο Απελευθερωτικό Μέτωπο” (Nacional Osloboditelen Front) ως NOF με ένοπλο δικός της τμήμα που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της αριθμούσε 14.000 μαχητές.

Όταν όμως ο Νίκος Ζαχαριάδης τα έσπασε με τον Τίτο, τα ένοπλα τμήματα της NOF αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν από τον ΔΣΕ και να καταφύγουν στην Γιουγκοσλαβία και όταν ο εμφύλιος έληξε, το σλαβικό στοιχειό της περιοχής πλήρωσε σκληρό τίμημα και για τους στόχους που είχε θέσει.

Σύμφωνα με στοιχεία από το βιβλίο “Ιστορία του Μακεδονικού Ζητήματος” του ιστορικού Γεωργίου Μιντση το 1949 έφυγαν από την ελληνική Μακεδονία, την Δυτική κυρίως, 35.000 σλαβόφωνοι με σλαβική συνείδηση.

Άνθρωποι στήθηκαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα, περιουσίες όσων εξ αυτών πρωταγωνίστησαν για την αυτονομία ή και την ανεξαρτησία της Μακεδονίας, δημευτήκαν, ιθαγένειες αφαιρέθηκαν, οικισμοί εκθεμελιώθηκαν, χωριά άλλαξαν ονόματα, έκτακτα δικαστήρια καταδίκασαν αρκετούς για δοσιλογισμό με την κατηγορία ότι στην Κατοχή συνεργάστηκαν με την βουλγαρική Οχρανα, αρκετοί που έμειναν πίσω ξενιτευτήκαν στην Αμερική και την Αυστραλία.

Το αποτυπώματα αυτής της δύσκολης εποχής θα “στοιχειώνουν” σήμερα όσους θα σπεύσουν στους Ψαράδες, χωριό όπου θα υπογραφεί η συμφωνία, δια της οποίας οι δυο πλευρές φιλοδοξούν να θέσουν τέλος σε αυτή την ιστορική διαμάχη, που όμως έχει πτυχές, όπως αυτή των Πρεσπών, οι οποίες δύσκολα θα απαλειφθούν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Tο unpolitical.gr δημοσιεύει άρθρα της καθημερινότητας και της πολιτικής μέσα από τα οποία ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

Kείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, ή ότιάλλο παρακαλούμε ενημερώστε μας στο unpoliticalgr@gmail.com για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολόγιου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.
Ο διαχειριστής του ιστολόγιου δεν ευθύνεται για τα σχόλια και τους δεσμούς που περιλαμβάνει. Τονίζουμε ότι υφίσταται μετριασμός των σχολίων και παρακαλούμε πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
● Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
● Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
● Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
● Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
● Tα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.